2026 ਸਤੰਬਰ 'ਚ AI ਨੂੰ ਸਿਹਤ · ਮਨ · ਪੈਸੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਕੋਰੀਆਈ 'ਚ 75 ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਜਾਂਚ
ATOVIA ਖ਼ੁਦ ਪੁੱਛ ਕੇ ਗਿਣਿਆ ਮੁੱਲ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਰਵੇਖਣ ਹੈ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ ਨਹੀਂ। ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਲਿਖ ਦੇਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਰਚ ਦੀ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ AI ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਜਵਾਬ ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਜਨਰੇਟਿਵ AI (ਜੈਮਿਨੀ) ਨੂੰ "ਐਟੋਪੀ ਕਰਕੇ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ" ਜਾਂ "ਬਰਨਆਊਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਲੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ" ਵਰਗੇ 75 ਸਵਾਲ ਪਾ ਕੇ, ਜਵਾਬ 'ਚ ਆਏ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇੱਕ ਨਜ਼ਰੇ
| ਵਿਸ਼ਾ | ਮੁੱਲ |
|---|---|
| ਸਵਾਲ ਗਿਣਤੀ | 75 |
| ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤ | 17 |
| ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਸਰੋਤ | 20 |
| ਜਵਾਬ 'ਚ ਨਾਮ ਆਈ ਸੇਵਾ | 10 |
① ਸਰੋਤ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ «ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ» ਬਹੁਤਾ
ਜਵਾਬ ਹੇਠਾਂ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ। ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਕਿਹੜਾ ਲੇਖ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ।
ਸਿਹਤ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਹੋਣਾ ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਸਕਣਾ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। AI ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਸਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਲੇਖ ਸੱਚੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
② «ਬਿਮਾਰੀ» ਪੁੱਛਣ ਤੇ «ਸੇਵਾ» ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਸਬੂਤ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
| ਸਰੋਤ ਦੀ ਕਿਸਮ | ਸੰਖਿਆ |
|---|---|
| ਕੰਪਨੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਾਈਟ | 12 |
| ਸਰਕਾਰੀ · ਸੰਗਠਨ | 3 |
| ਭਾਈਚਾਰਾ | 1 |
| ਖ਼ਬਰਾਂ | 1 |
"ਬਾਕੀ" ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਸਨ। ਸੰਗਠਨ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਵਰਗੇ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਬੂਤ ਨਾਲੋਂ, ਉਸ ਸੇਵਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਵਾਲੇ ਹੋਈ।
ਲੱਛਣ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਤੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਦਿਸੇ, "ਕਿਹੜੀ ਵਧੀਆ?" ਵਰਗੀ ਸੇਵਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਸ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਿਸੀਆਂ। ਪਰ ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਝਾਨ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹੋ — ਕਈ ਖਾਨਿਆਂ 'ਚ ਗਿਣਤੀ ਇਕਹਿਰੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ AI ਤੋਂ ਲੈਣ ਵੇਲੇ "ਸੁਝਾਓ" ਦੀ ਥਾਂ "ਕਿਸ ਮਿਆਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ" ਪੁੱਛਣ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਾਲਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੱਧ ਸੀ।
③ ਸੁਝਾਅ ਸੂਚੀ 'ਚ ਆਈ ਸੇਵਾ ਮਤਲਬ «ਕਿਤੇ ਛਪੀ» ਥਾਂ
ਜਵਾਬ 'ਚ ਨਾਮ ਆਈ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪੁੱਛ ਕੇ "ਕਿੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ" 20 ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, 23 ਥਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਖ਼ਬਰਾਂ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਬਲੌਗ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੇਖ ਬਰਾਬਰ ਦਿਸੇ।
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ, AI ਦੀ ਸੁਝਾਅ ਸੂਚੀ «ਚੰਗੇ ਦਾ ਕ੍ਰਮ» ਨਹੀਂ, «ਲੇਖ ਬਚੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕ੍ਰਮ» ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਸੂਚੀ 'ਚ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮਾੜੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ, ਹੋਣਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਵੱਖਰੀ ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ।
④ ਹਰ AI ਦਾ «ਸਬੂਤ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ» ਵੱਖਰੀ ਸੀ
| ਮਾਡਲ | ਸਵਾਲ | ਪੁਸ਼ਟੀਯੋਗ ਸਰੋਤ | ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਸਰੋਤ |
|---|---|---|---|
| ਜੈਮਿਨੀ | 62 | 1 | 66 |
| GPT | 13 | 1 | 37 |
ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਸ 'ਤੇ ਸਬੂਤ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ PubMed, JAMA ਵਰਗੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਾਟਾਬੇਸ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰਿਹਾ।
ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ AI ਤੋਂ ਲੈਣ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਾ ਕਰੋ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਥਾਂ ਪਾ ਕੇ ਦੇਖੋ, ਸਬੂਤ ਕਿੰਨਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਝੱਟ ਦਿਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਮਾਪਿਆ — ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ
1. ਬ੍ਰੈਂਡ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਮ ਦੱਸਣ 'ਤੇ ਉਸ ਬ੍ਰੈਂਡ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਮਿਲਦਾ, ਇਸ ਨਾਲ «AI ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸੋਚਦਾ» ਮਾਪਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
2. ਪੂਰਾ ਜਵਾਬ ਜਿਓਂ ਦਾ ਤਿਓਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਲਿੰਕ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ① ਖੁੰਝ ਜਾਂਦਾ।
3. ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ (ਸਰਕਾਰੀ · ਸੰਗਠਨ / ਖ਼ਬਰਾਂ / ਕਮਿਊਨਿਟੀ / ਲਿਸਟਿਕਲ / ਪਲੇਟਫਾਰਮ)।
4. ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਸਵਾਲ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਸਕਰੀਨ ਪੂਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਟਾ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ "ਸਰੋਤ 0" ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਉਸਨੂੰ 0 ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਡਾਟਾ ਝੂਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਸੰਸਕਰਣ 'ਚ ਨਾ ਆਇਆ
- ਪਰਪਲੈਕਸਿਟੀ · ਨੇਵਰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ — ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਜੈਮਿਨੀ ਤੇ GPT
- ਮਹੀਨਾ-ਦਰ-ਮਹੀਨਾ ਬਦਲਾਅ — ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ
- ਸਵਾਲ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਧਾਇਆ ਸੰਸਕਰਣ (ਹੁਣ ਵੈਲਨੈਸ · ਸਿਹਤ · ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ · ਪੈਸਾ)
ਨਾ-ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਸੰਸਕਰਣ 'ਚ ਮਾਪੀਏ ਤਾਂ ਓਦੋਂ ਜੋੜਾਂਗੇ।
ਇਸ ਡਾਟੇ ਦਾ ਗ੍ਰੇਡ
- ਬਣਾਇਆ: ATOVIA (ਸੰਸਥਾ)
- ਕਿਸਮ: ਆਪਣਾ ਸਰਵੇਖਣ — ਨਮੂਨਾ-ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲਾ ਅੰਕੜਾ ਸਰਵੇਖਣ ਨਹੀਂ
- ਘੇਰਾ: ਕੋਰੀਆਈ 'ਚ 75 ਸਵਾਲ (ਜੈਮਿਨੀ 62 · GPT 13)
- ਵੱਖਰੇ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ
- ਕੀਮਤ, ਅਸਰ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ
- ਇਹ ਡਾਟਾ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਓ।
ATOVIA, "2026 ਸਤੰਬਰ 'ਚ AI ਨੂੰ ਸਿਹਤ · ਮਨ · ਪੈਸੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਕੋਰੀਆਈ 'ਚ 75 ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਜਾਂਚ", 2026-09। https://atovia.kr/collection-of-columns/evidence/report/#2026-09
ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹਿਸਾਬ ਹੈ — ਇਹ ਗੱਲ ਲਿਖ ਦੇਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।